Hotspots route Zaltbommel – Tiel
Routekaart
Waalkade Zaltbommel
Je wordt welkom geheten op deze fietsroute door presentator Vincentius en onze voorzitter Gerard Nieuwenhuis. Op weg!
Filmpje volgt.
Stolpersteine Waterstraat
De Poëzietour de Waal is jaarlijks een vast onderdeel van Bevrijdingsdag in het rivierengebied.
Dichter Thom Ummels maakte een gedicht over de Stolpersteine in de Waterstraat. Die liggen daar om de Joodse slachtoffers te herdenken die ondergedoken zaten in het voormalige Hotel Gottschalk en door de Duitsers weggevoerd werden.
Informatiebord aan de dijk (tussen Zaltbommel en Hurwenen)
Tekst en foto volgt.
V1 inslag op boerderij Hurwenen
Tekst en filmpje volgt.
Dropping Rossum
De dropping van de speciaal gebakken Waalbroodjes is elk jaar weer spectaculair om te zien. Honderden kinderen graaien op de grond naar de broodjes die als manna uit de lucht vallen.
Hoe dat er vanuit de lucht uitziet, tonen we in dit filmpje van 5 mei 2015. Als je goed kijkt zie je beneden de Waaldijk van Rossum liggen. Je moet geen hoogtevrees hebben!
Fort Sint Andries
Presentator Vincentius bezoekt het verwoeste fort Sint Andries. Hier heeft zich tijdens de Tweede Wereldoorlog heel wat afgespeeld…
Veer Heerewaarden
Op de dagen dat het veerpontje vaart kan je ervoor kiezen om de route in te korten en zo weer naar Zaltbommel terug te fietsen. Je kunt hem dan in twee dagen doen.
Wil je de route in één keer fietsen dan blijf je gewoon de dijk volgen.
Bato’s Erf
Bato’s Erf is één van de meest mysterieuze plekken aan de Waal. Ooit stond hier een landhuis en een steenfabriek, maar nu is alles compleet overwoekerd.
Cor Schreuders werd in 1929 geboren op de steenfabriek van Bato’s Erf, op deze film uit november 2019 kan hij zich het bizarre laatste oorlogsjaar nog goed herinneren.
In 1944 trokken de Duitsers zich terug achter Fort St. Andries. De geallieerden waren opgetrokken tot Dreumel. Heerewaarden lag daar tussenin en was maandenlang niemandsland.
Cor Schreuders was een fervent wandelaar, hij liep de Vierdaagse van Nijmegen nog op zijn 86e. In mei 2021 overleed hij, vijf dagen voor zijn 92e verjaardag.
Het Dijkmagazijn van Tremele
In het kleine dijkmagazijn is de historische vereniging Tremele gevestigd. Je kunt er terecht voor exposities en er is een collectie over de Tweede Wereldoorlog.
Heel leuk is de ‘Winkel van Wies’ op de bovenverdieping. De winkel ademt de sfeer van een kruidenierswinkel uit de jaren “50 van de vorige eeuw, waar je heerlijk Oudhollands snoepgoed kan kopen.
Als het terras open is kan je daar genieten van een heerlijk kopje koffie of iets fris.
Dreumel monument voor drie Canadezen
Aan de dijk tussen Dreumel en Wamel staat dit opvallende monumentje. Vincentius vertelt waarom het hier staat.
Veerhuis Wamel
Hotel Restaurant ’t Veerhuis staat op een unieke plek aan de Waal, op de zomerdijk. En dat laatste is maar goed ook, zodat het zelfs bij hoogwater droge voeten houdt.
Hier zie je de hoogwaterstand van februari 2021, waarbij het water over de Veerweg stroomt. Herken je het plaatje?
Paardenwater Tiel
Bij de fusillatieplaats op het Paardenwater staan Frederik Bennis en historicus Peter Schipper. Peter vertelt het verhaal van de ‘Veertien van Wamel’.
Wetland Passewaaij
Wetland Passewaay is een natuurreservaat waar je prachtig kunt struinen aan de Waal.
Aan de dijk zie je het opvallende boogkunstwerk van Cor Litjens. Heb je aan de overkant van de dijk bij Dreumel een kunstwerk gezien wat hierop lijkt? Dat klopt! Dat is van dezelfde kunstenaar en vormt een eenheid.
De boog heet ‘Huizen op de dijk’ en herinnert aan de huisjes die plaats moesten maken voor de dijkverzwaring.
De Roeier van Zennewijnen
Op de plaats waar nu het indrukwekkende beeld van De Roeier staat, stond eerst het huisje van Leen Papo (1916-1995), de Roeier van Zennewijnen. Leen was de laatste schakel in de verzetsbeweging ‘het Waalcommando’. Deze beweging bracht in de oorlogswinter Engelse piloten en vluchtelingen in het holst van de nacht naar de bevrijde overkant van de Waal.
We spraken met Aart Kusters, die alles weet van het verhaal van de Roeier en samen met schilder Willem den Ouden zorgde dat er een beeld kwam aan de dijk.
Het complete interview met Aart is terug te kijken op Youtube: Tour de Waal. Je leert hier ook hoe het miniatuurbeeld van De Roeier in Aart’s tuin terecht komt.
Kasteel Ophemert
Op kasteel Ophemert word je verwelkomd door barones Alexandra van Dedem. Ze is vanaf 2014 bij de Tour de Waal betrokken, toen het evenement nog “Een Beeld van Oranje Linten” heette. Zoals je uit de tekst op kunt maken werd de boodschap ingesproken tijdens de coronapandemie, toen onze vrijheid ook zijn beperkingen kende.
Op 5 mei 2016 was op kasteel Ophemert de start van de Tour de Waal. Het Colourful City Koor trad toen op met een speciaal door Mile Lukić gecomponeerd lied.
Dikke Toren, Varik
Vanaf de Dikke Toren van Varik heb je een magistraal uitzicht over het rivierenland. Grijp deze kans dus meteen als de toren geopend is. Let op, het is best een hele klim!
De koe van Heesselt
In de bocht van de Waalbandijk, vlakbij de voormalige steenfabriek, staat de Koe van Heesselt. Het beeld van kunstenaar Gerry van der Velden was aanvankelijk een ludiek protest tegen de plannen van Rijkswaterstaat om de Heesseltsche Uiterwaarden ingrijpend te veranderen in een natuurgebied. Tegenstanders van de plannen zagen liever de koe in het landschap grazen, vandaar het beeld.
Het werkte voor een deel: Rijkswaterstaat paste in overleg met de bevolking de plannen aan en de meesten zijn nu maar wát blij met het mooie nieuwe natuurgebied.
Het protest was dan wel verstomd, maar de mensen waren inmiddels te veel gehecht geraakt aan ‘hun’ koe, die liefkozend Antonia werd genoemd. In plaats van het tijdelijke beeld van gips en glasvezel kwam er in 2011 een nieuwe kunststof versie van Antonia. En die staat hopelijk nog heel lang over Heesselt uit te kijken.
Monument B17 Man-O-War
Dat er een grote bommenwerper neerstortte in het kleine dorpje Opijnen maakt tot op de dag van vandaag grote indruk. De graven van de 8 overleden bemanningsleden worden nog steeds netjes bijgehouden. Dit mooie eerbetoon haalde zelfs de Washington Post met een paginagroot artikel.
Hans van Arkel zag het als 11 jarig jongetje allemaal gebeuren. En dat niet alleen, hij wist ook de mitrailleur van het vliegtuig mee naar huis te slepen!
Hoe dat afliep zie je in het gesprek dat we 77 jaar na de crash met hem hadden. Het is terug te zien op www.ooggetuigenvanwo2.nl.
Beeld Joyce Bloem
De naam Joyce Bloem is al eerder gevallen als inspirator van de Tour de Waal. De Tuilse kunstenares maakt dit kenmerkende beeld langs de dijk bij Neerijnen.
Saskia Weddepohl, jarenlang mede-organisator van de Tour, legt uit waar het beeld voor staat.
En dan de vraag die Saskia stelt: wat zit er in de 10 gouden kistjes?
In de kistjes bevinden zich verhalen van schoolkinderen uit de 10 dorpen van de vml. gemeente Neerijnen.
De kinderen schreven dit op papier dat zuurvrij is en met speciaal daarvoor bestemde inkt. Deze perkamenten rollen bevinden zich in een perspexbuis in de kist om ze te beschermen.
Stroomhuis Neerijnen
In het gedicht ‘De prijs voor vrijheid’ heeft dichter Leo van der Laan zich laten inspireren door vluchtelingen, die geen toekomst hebben in hun eigen land en besluiten om elders een nieuwe toekomst op te bouwen. Hun tocht naar vrijheid is niet makkelijk. Alles heeft zijn prijs. De prijs voor vrijheid.
Martinus Nijhoffbrug
Op de Martinus Nijhofbrug zijn we bijna op het eind van deze Tour de Waal route. We hopen dat je genoten hebt en ook de andere routes gaat rijden!